niedziela, 23 października 2011

Rachel Cusk, Ostatnia wieczerza




Rachel Cusk to „gorące” nazwisko we współczesnej literaturze brytyjskiej, autorka kilku świetnie przyjętych przez krytykę książek. Nie mogę się wypowiedzieć na temat jej beletrystyki, gdyż jeszcze się z nią nie zetknęłam, ale „Ostatnia wieczerza” to dobry punkt wyjścia do zawarcia bliższej znajomości z twórczością pani Cusk.


Jest to bardzo osobista książka zawierająca refleksje pisarki spisane po spędzeniu kilku miesięcy we Włoszech razem z najbliższą rodziną: mężem i dwiema kilkuletnimi córeczkami. Postanawiają oni pewnego dnia porzucić dotychczasową, uporządkowaną egzystencję i przenoszą się na kilka miesięcy do Italii. Przy czym nie był to zwykły wakacyjny wypad, ale próba odcięcia się od rutyny codziennego życia oraz stałego miejsca zamieszkania. Przed wyjazdem rodzina sprzedała dom, w którym mieszkali w Anglii, a wracając tam po przeżyciu włoskiej przygody nie mieli jasno sprecyzowanych planów, co do swojego miejsca na ziemi i - ogólnie rzecz ujmując - przyszłości…


Pisarka nie boi się pokazać czytelnikom, że z trudem godzi role matki, żony i artystki. Pobyt we Włoszech jest ważny dla tej rodziny, nie tylko dla autorki. Jej pozwala zyskać nową perspektywę, nowe bodźce i nowe inspiracje dla swojej twórczości. Jeśli zaś chodzi o rodzinę, to ta włoska ekspedycja ma najprawdopodobniej uchronić ją przed rozpadem. Charakterystyczna jest w relacji pisarki nieobecność jej męża. Poza kilkoma zdaniami na samym początku książki odnoszącymi się do niego, potem nie występuje on w opisach jako oddzielna osoba ani razu, jest tylko częścią „nas”. Córki tez zresztą często występują w formie zbiorowej jako „dziewczynki”.


Ta opowieść – nawiasem mówiąc tytuł nie odnosi się do dzieła Leonarda da Vinci, lecz raczej do obrazu Tintoretta z katedry w Lukce (obrazek poniżej) – przypomina mi nieco eseje Zbigniewa Herberta, z tym, że nasz wybitny poeta koncentrował się głównie na odczuciach wobec dzieł sztuki, a u Cusk nastrój jest bardziej przyziemny, znajduje się tu wiele odniesień do życia codziennego. Szczególnie dręczy ją kwestia rutyny i osadzenia w życiu rodzinnym w kontekście wyzwań, jakie przed nią stawia uprawiany przez nią zawód. Zawód, który nie gwarantuje stabilności finansowej, czego zresztą cała rodzina doświadcza pod koniec włoskich wakacji.




Źródło zdjęcia: www.welcometuscany.it



Z książki wynika, że osobą dominującą w tej rodzinie jest pisarka. To jej potrzeby okazały się decydujące dla podjęcia tej wymagającej podróży. Wymagającej dla pozostałych członków rodziny – córki pożegnały się wcześniej niż zwykle ze szkołą, mąż najprawdopodobniej musiał uporządkować swoje zobowiązania zawodowe… Wszystko po to, aby się na nowo odnaleźć, podwyższyć jakość wspólnego życia i aby ułatwić Rachel Cusk odnalezienie nowych źródeł natchnienia.


Z informacji, które udało mi się wyszperać w internecie wynika, że małżeństwo Rachel Cusk nie przetrwało, a obecnie pracuje ona nad książką, która będzie się odnosiła do rozwodu właśnie.


Czy warto przeczytać tę książkę? Na pewno tak! Mimo że nie czytałam innych książek Rachel Cusk, a może właśnie dlatego, byłam bardzo zadowolona, że miałam okazję zapoznać się z „Ostatnią wieczerzą”. Pokazuje ona talent autorki. Jej relacja jest pełna intrygujących i często niepokojących dygresji i skojarzeń najczęściej wywołanych kontaktem z dziełami sztuki, innymi ludźmi, zwyczajami…


Szczerze polecam tę lekturę. Temat „włoskich wakacji” wydaje się nieco ograny poprzez zalew różnego rodzaju literatury podróżniczej lub romansowej, ale gwarantuję, że tak nie jest w tym przypadku. Ja na pewno sięgnę w najbliższym czasie po beletrystykę Rachel Cusk, gdyż „Ostatnia wieczerza” okazała się dla mnie intrygującą lekturą i jednocześnie zachętą do poznania jej twórczości.


Poniżej kilka cytatów, które zapadły mi w pamięć:


„Przychodzi mi na myśl, że ta para Francuzów stanowi dokładną analogię krytyki literackiej. Zupełnie nie przejmują się tym, że sami nigdy nie potrafiliby stworzyć czegoś pięknego, jak stworzył Berttrand. Niemniej ich obecność tutaj dowodzi tego, że Bertrandowi ostatecznie potrzebny jest świat po to, żeby oglądał jego dzieła. Potrzebna jest mu rzeczywistość, żeby zestawiać z nią to, co stworzy.”

„Chciałabym nauczyć się czytać strukturę życia, tak jak meteorolodzy odczytują strukturę chmur, bo musi być w niej zapisana przyszłość. Gdyby tylko człowiek wiedział, gdzie szukać.”

„O tej porze dnia dom tworzy czarną plamę na wzgórzu. Jego sylwetka jest imponująca i bynajmniej nie przyjazna. Patrzymy nań z dołu i nagle dociera do nas, że jesteśmy tak daleko od swojego domu, zdani wyłącznie na własną wolę i niezakorzenienie. Niemniej właśnie to uczucie stanowi decydujący ruch w procesie wyzwolenia. Patrzeniu w te ciemne, dalekie okna towarzyszy przecięcie więzów, podniesienie kotwic.”

 „(…) gry zaś gaszą nasz czas. Są sposobami na zabicie czasu, a czas, jak teraz rozumiemy, to nasz majątek. Zamierzamy inwestować go mądrze. Chcemy, żeby starczyło go na jak najdłużej.”


Rachel Cusk (ur. 1967 r. w Kanadzie) jest autorką kilku nagrodzonych powieści, a także autobiograficznej książki opisującej jej doświadczenie macierzyństwa (A Life’s Work, 2001). W 2003 roku znalazła się w gronie najbardziej obiecujących brytyjskich pisarzy młodego pokolenia (tzw. Granta’s Best of Young British Novelists). Powieść Arlington Park z 2007 została nominowana do nagrody Orange.  Rozmowę z autorką w "Wysokich Obcasach" znajdziecie tu




Moja ocena: 5,5 / 6
 
Autor: Rachel Cusk
Tytuł oryginalny: The Last Supper. Summer in Italy
Tłumacz: Agnieszka Pokojska
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Rok wydania: 2009
Liczba stron: 317

2 komentarze:

  1. Czytałam tę książkę w oryginale. Zrobiła na mnie niesamowite wrażenie. Z polską wersją jeszcze się nie zetknęłam :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Agnieszko, jak widać mnie się polska wersja bardzo podobała :)

    OdpowiedzUsuń

Ze względu na nasilony ostatnio napływ spamu, możliwość komentowania przez użytkowników anonimowych została zablokowana.
Niestety, nie zawsze jestem w stanie od razu odpowiedzieć na komentarz. Dziękuję za wyrozumiałość i komentowanie. :)

Autorzy

Agopsowicz Monika Albaret Celeste Albom Mitch Alvtegen Karin Austen Jane Babina Natalka Bachmann Ingeborg Baranowska Małgorzata Becerra Angela Beekman Aimee Bek Aleksander Bellow Saul Bennett Alan Bobkowski Andrzej Bogucka Maria Bonda Katarzyna Brabant Hyacinthe Braine John Brodski Josif Calvino Italo Castagno Dario Cegielski Tadeusz Cejrowski Wojciech Cherezińska Elżbieta Cleeves Ann Courtemanche Gil Crummey Michael Cusk Rachel Czapska Maria Czarnyszewicz Florian Dallas Sandra de Blasi Marlena Didion Joan Dmochowska Emma Doctorow E.L. Domańska-Kubiak Irena Dostojewska Anna Drinkwater Carol Drucka Nadzieja Druckerman Pamela Dunlop Fuchsia Edwardson Ake Evans Richard Fadiman Anne Faulkner William Fiedler Arkady Fletcher Susan Fogelström Per Anders Fønhus Mikkjel Fowler Karen Joy Franzen Jonathan Frayn Michael Fryczkowska Anna Gaskell Elizabeth Gilmour David Giordano Paolo Goetel Ferdynand Goethe Johann Wolfgang Gołowkina Irina Grabowska-Grzyb Ałbena Grabski Maciej Green Penelope Grimes Martha Grimwood Ken Gunnarsson Gunnar Gustafsson Lars Gutowska-Adamczyk Małgorzata Guzowska Marta Hagen Wiktor Hamsun Knut Hejke Krzysztof Herbert Zbigniew Hill Susan Hoffmanowa Klementyna Holt Anne Hovsgaard Jens Hulova Petra Ishiguro Kazuo Iwaszkiewicz Jarosław Iwaszkiewiczowa Anna Jaffrey Madhur Jakowienko Mira Jamski Piotr Jaruzelska Monika Jastrzębska Magdalena Jersild Per Christian Jörgensdotter Anna Jurgała-Jureczka Joanna Kaczyńska Marta Kallentoft Mons Kanger Thomas Kanowicz Grigorij Karon Jan Karpiński Wojciech Kaschnitz Marie Luise Kolbuszewski Jacek Komuda Jacek Kościński Piotr Kowecka Elżbieta Kraszewski Józef Ignacy Kroh Antoni Kruusval Catarina Krzysztoń Jerzy Kuncewiczowa Maria Kutyłowska Helena Lackberg Camilla Lanckorońska Karolina Lander Leena Larsson Asa Lehtonen Joel Lupton Rosamund Lurie Alison Ładyński Antonin Łopieńska Barbara Łozińska Maja Łoziński Mikołaj Mackiewicz Józef Magris Claudio Malczewski Rafał Maloney Alison Małecki Jan Manguel Alberto Mankell Henning Mann Wojciech Mansfield Katherine Marai Sandor Marias Javier Marinina Aleksandra Marklund Liza Marquez Gabriel Masłoń Krzysztof Mazzucco Melania Meder Basia Meller Marcin Meredith George Michniewicz Tomasz Miłoszewski Zygmunt Mitchell David Mizielińscy Mjaset Christer Mrożek Sławomir Mukka Timo Murakami Haruki Musierowicz Małgorzata Musso Guillaume Muszyńska-Hoffmannowa Hanna Nair Preethi Nesbø Jo Nesser Hakan Nicieja Stanisław Nothomb Amelie Nowakowski Marek Nowik Mirosław Obertyńska Beata Oksanen Sofi Ossendowski Antoni Ferdynand Paukszta Eugeniusz Pawełczyńska Anna Pezzelli Peter Pilch Krzysztof Platerowa Katarzyna Plebanek Grażyna Płatowa Wiktoria Proust Marcel Pruszkowska Maria Pruszyńska Anna Quinn Spencer Rabska Zuzanna Rankin Ian Rejmer Małgorzata Reszka Paweł Rutkowski Krzysztof Rylski Eustachy Sadler Michael Safak Elif Schirmer Marcin Seghers Jan Sobański Antoni Staalesen Gunnar Stanowski Krzysztor Stasiuk Andrzej Stec Ewa Stenka Danuta Stockett Kathryn Stulgińska Zofia Susso Eva Sypuła-Gliwa Joanna Szabo Magda Szarota Piotr Szczygieł Mariusz Szejnert Małgorzata Szumska Małgorzata Terzani Tiziano Theorin Johan Thompson Ruth Todd Jackie Tomkowski Jan Tristante Jeronimo Tullet Herve Velthuijs Max Venclova Tomas Venezia Mariolina Vesaas Tarjei Wachowicz-Makowska Jolanta Waltari Mika Wałkuski Marek Wańkowicz Melchior Warmbrunn Erika Wassmo Herbjørg Wasylewski Stanisław Weissensteiner Friedrich White Patrick Wiechert Ernst Wieslander Jujja Włodek Ludwika Zevin Gabrielle Zyskowska-Ignaciak Katarzyna
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...