Katherine Mansfield (1888-1923) mal. Anne Estelle Rice (1918) Źródło zdjęcia
Katherine Mansfield o Jane Austen
"Do lady Ottoliny Morrell Montana, Grudzień 1921
(…) Wieczorami czytujemy z M. Jane Austen – rozkosz. „Emma” to prawdziwie doskonała książka, czy nie uważasz? Każda jej stronica napawa mnie radością. Nie mam nigdy dość panny Bates ani kaszy pana Woodhouse’a, ani uroczego pana Knightleya. Co to za radość uciec od współczesnych powieści, które czytam z musu! Rozpaczliwe twory! Gonitwa jakby opętanych autorów za erotyczną przygodą nuży ponad wszelki wyraz. Jestem tak znudzona sprawami płciowymi – wesołym hulaką, który węszy wkoło pokoju prostytutki i gorszym jeszcze ultranowoczesnym ironistą – że mogłabym umrzeć z rozpaczy. (s. 398)
"Do hr. Russell Montana, Grudzień 1921
(…) Właściwie wszystko układa się nam podle i gdyby nie Jane Austen, która nam umila wieczory, bylibyśmy w rozpaczy. Czytamy wszystkie jej dzieła. Jest to jedna z tych autorek, której wartość podnosi się z biegiem lat; ujawnia wciąż nowe, cudowne zalety. Zaczęliśmy od „Emmy”. John wzdychał nad Jane Fairfax, a ja czułam, że pan Knightley, widziany wśród szpalerów, mógł istotnie stać się szczęściem. Zawiązanie intrygi, sposób, w jaki autorka wprowadza nowe powikłania – po prostu dla przyjemności – są godne podziwu. Wobec Jane Austen nowocześni twórcy epizodów, a w pierwszym rzędzie ja sama, to skończone niedołęgi. Na ogół Jane Austen wywiera zbawienny wpływ. Cóż to za niezwykła istota!” (s. 402)
Być może pamiętacie, że w 2012 r. temu anonimowy nabywca zakupił skromny pierścionek turkusem należący do Jane Austen za niebagatelną kwotę 152 450 funtów (pisałam o tym tu). Pierścionek to jeden z trzech zachowanych klejnotów, o których wiadomo na pewno, że należał do autorki "Rozważnej i romantycznej". Dołączony jest do niego dokument opisujący jego historię.
Całkiem niedawno okazało się, że szczęśliwą nabywczynią tej pamiątki jest Kelly Clarkson, amerykańska piosenkarka, która prywatnie jest wielbicielką twórczości angielskiej pisarki (jest m.in. w posiadaniu pierwszego wydania „Perswazji”). Gdy prawda wyszła na jaw, w Wielkiej Brytanii zawrzało. Wywiezienie pierścionka do USA oznaczałoby utratę jednej z niewielu pozostałych pamiątek po Jane. Dlatego też Ed Vaizey, brytyjski minister kultury, wstrzymał do 30 września br. możliwość wywozu pierścionka. Metoda ta miała na celu umożliwienie odkupienia tej cennej obecnie sztuki biżuterii lokalnym kolekcjonerom.
Ruszyła narodowa zbiórka, aby Jane Austen’s House Museum mogło odkupić tę pamiątkę. W sierpniu anonimowy darczyńca wpłacił na konto Muzeum kwotę 100 000 funtów! Z ostatnich doniesień wynika, że udało się już zebrać pozostałą kwotę, aby spłacić Clarkson. Muzeum złożyło już ofertę odkupienia pierścionka, która została przyjęta przez amerykańską piosenkarkę. Dzięki temu pierścionek będzie cieszył oczy zwiedzających muzeum już wkrótce. Kelly Clarkson zachowała się z wielką klasą. Pogratulowała muzeum udanej zbiórki i dodała: „Pierścionek jest pięknym skarbem narodowym i jestem szczęśliwa, że fani Jane Austen będą mogli oglądać go w muzeum”. Nic dodać, nic ująć.
Prawda, że to piękny przykład walki o narodową pamiątkę związaną z dziedzictwem kulturalnym Wielkiej Brytanii? A całkiem niedawno przeczytałam w którymś z artykułów prasowych, że od kiedy Polska należy do strefy Schengen, nie zanotowano ani jednej (!) próby nielegalnego wywozu dzieła sztuki za granicę…
***
A teraz coś z innej beczki. Jakiś czas temu natknęłam się na specyficzną listę, która pozwala sprawdzić poziom uzależnienia od twórczości Jane Austen opublikowany na portalu Huffingpost. Przyznam, że choć lubię i cenię jej twórczość, to nie znajduję u siebie żadnego z wymienionych tam symptomów, może poza tym, że rozważam kupno nowszych wydań jednej czy dwóch książek. ;)
Poniżej znajdziecie pełną listę uzależnień z lekkim przymrużeniem oka:
1. odtwarzacz dvd jest ustawiony na scenę kąpieli Darcy’ego w stawie ze słynnego serialu BBC, 2. masz wszystkie książki Jane, ale ciągle dokupujesz nowe wydania, 3. płaczesz, gdy odwiedzasz Chawton, 4. masz mieszane uczucia wobec Cassandry, ukochanej siostry pisarki, która spaliła część listów Jane, 5. The Republic of Pemberley jest Twoją stroną startową, 6. otrzymałaś w prezencie figurkę Jane, o taką:
7. kupiłaś sobie suknię w stylu empire, choć to nie jest Twój styl, 8. porównujesz ludzi do bohaterów powieści Jane, 9. nie jesz lunchu, gdyż koniecznie musisz obejrzeć 98 odcinek Lizzie Bennet Diaries,
10. dajesz dzieciom znajomych książeczki oparte na powieściach Jane, o na przykład taką:
Na koniec chciałam Wam dać znać (z pewnym opóźnieniem, niestety), że w dodatku "Plus Minus" dziennika "Rzeczpospolita" z datą 7-8 września br. pojawił się spory artykuł autorstwa Magdaleny Sągolewskiej poświęcony życiu i twórczości Jane Austen. Jeśli traficie na niego w bibliotece, warto przeczytać. Znalazłam tam ciekawą informację pokazującą, jak dalece profesjonaliści mogą się mylić w swoich sądach. Otóż w 1818 r., rok po śmierci Jane, Biblioteka Uniwersytetu w Cambridge, która przechowuje wszystkie dzieła, jakie ukazały się drukiem w Anglii, usunęła ze swoich zasobów twórczość Jane Austen uznając ją za "mało ważną". Chyba nie można było się bardziej pomylić...
Jane Austen pojawi się na banknocie 10-funtowym w 2016 r. zastępując Karola Darwina. To jedna z pierwszych decyzji podjętych przez nowego szefa the Bank of England. Jest to również pozytywna reakcja na tysiące podpisów pod petycją domagającą się równego traktowania kobiet w doborze wizerunków na banknoty (wspominałam o tej sprawie tutaj).
Projekt banknotu z Jane Austen bardzo mi się podoba. To dobra decyzja! :)
Dziś przypada kolejna rocznica śmierci Jane Austen (16.12.1775 – 18.07.1817). Wolę oczywiście pamiętać o rocznicach narodzin niż zgonów, ale ponieważ książki Jane zajmują szczególne miejsce w moim sercu, postanowiłam wykorzystać tę okazję do zaprezentowania paru ciekawostek dotyczących ulubionej pisarki.
Jak Wam się podoba ta gigantyczna figura pana Darcy’ego wyłaniającego się z jeziora Serpentine w Hyde Parku? Została ona tam umieszczona w formie reklamy nowego kanału tematycznego BBC poświęconego serialom (BBC Drama). Mogę sobie wyobrazić zaskoczenie spacerowiczów, którzy zostali skonfrontowani z tą niespodzianką. Najdobitniej to chyba świadczy o „kultowości” tej sceny, choć nie ma jej w książce, a w serialu wymyślił ją Andrew Davies, wspaniały brytyjski scenarzysta.
Kolejna ciekawostka dotyczy spraw "pieniężnych". Otóż, pojawiły się informacje, że portret Jane może się znaleźć na nowych banknotach 10-funtowych zastępując widniejącego tam do tej pory Karola Darwina. Propozycja Banku Anglii jest spowodowana wzburzeniem części opinii publicznej po niedawnej decyzji Banku, który postanowił, że od 2016 roku Winston Churchill zastąpi na banknocie pięciofuntowym działaczkę i reformatorkę więziennictwa Elizabeth Fry. Podniosły się wówczas głosy oburzenia, że na banknotach nie będzie wówczas żadnej kobiety poza oczywiście Elżbietą II widniejącą na stronie przedniej.
Nie podjęto jeszcze decyzji, kiedy wprowadzony zostanie nowy projekt banknotu 10-funtowego. Do tej pory jedyną kobietą, poza Fry, która trafiła na banknoty, była pielęgniarka i działaczka Florence Nightingale. Nie używam funtów szterlingów na co dzień, ale podobałaby mi się taka zmiana :) Źródło informacji
Rebecca Lacey jako pani Bennet, Jennifer Kirby jako Elizabeth Bennet i Leah Brotherhead jako Mary Bennet w przedstawieniu "Dumy i uprzedzenia" Źródło zdjęcia
Z okazji 200-lecia "Dumy i uprzedzenia" Open Air Theatre wystawił w londyńskim Regent's Park w sezonie letnim adaptację teatralną powieści. Spektakle można oglądać do 20 lipca. Krótką recenzję możecie przeczytać tu .
22 czerwca w Chatsworth House, który to pałac był najprawdopodobniej inspiracją dla Jane przy opisie Pemberley, siedziby pana Darcy'ego, odbyła się kolacja i tańce dla fanów powieści, którzy przybyli nań w strojach z epoki Regencji. Poniżej przedstawiam kilka zdjęć (źródło) z czerwcowej kolacji w duchu Jane Austen:
Wszyscy uczestnicy chyba świetnie się bawili. 1 sierpnia w Chatsworth House odbędzie się również spektakl teatralny "Duma i uprzedzenie".
Jane Austen pozostawiła po sobie zaledwie sześć powieści, ale jej twórczość inspiruje do dziś. Poniżej przedstawiam wybór książek napisanych współcześnie powiązanych z historiami opowiedzianymi przez Jane. Czasem są to kontynuacje, czasem próba spojrzenia na znaną powieść z perspektywy innego bohatera, a czasem współczesne historie oparte na wątku tematycznym powieści Austen.
Barbara Cornthwaite, George Knightley, Esquire: Charity Envieth Not
"Emma" z punktu widzenia Knightleya
Kara Louise, Darcy's Voyage Kontynuacja "Dumy i uprzedzenia"
Colleen McCullogh, Emancypacja Mary Bennet Główną bohaterką jest Mary, jedna z sióstr Bennet. Po śmierci matki, postanawia wreszcie zrealizować pragnienia, o których spełnieniu przez lata mogła jedynie marzyć. Wyrusza samotnie w podróż po Anglii , aby zobaczyć jak naprawdę wygląda rzeczywistość.
P.D. James, Death comes to Pemberley Kontynuacja "Dumy i uprzedzenia" z wątkiem kryminalnym.
Pamela Aidan, An Assembly Such as This, A Novel of Fitzwilliam Darcy "Duma i uprzedzenie" z perspektywy pana Darcy.
Lauren Henderson, Randkowanie według Jane Austen
Zasady współczesnego randkowania oparte na radach Jane Austen zawartych w jej książkach.
Amanda Grange, Colonel Brandon's Diary
"Rozważna i romantyczna" opowiedziana przez pułkownika Brandona.
Susan Kaye, Frederic Wentworth, Captain: Book 1 Pierwsza część opowieści Frederica Wentwortha, męskiego bohatera "Perswazji".
Juliet Archer, The Importance of Being Emma Współczesna wersja "Emmy". Rachel Billington, Emma and Knightley Kontynuacja "Emmy".
Casey Childers, Twilight of the Abyss Alternatywna wersja "Dumy i uprzedzenia".
Syrie James, Pamiętniki Jane Austen Książka napisana w formie pamiętnika Jane Austen. D. A. Bonavia Hunt, Pemberley Shades Klasyczna kontynuacja “Dumy I uprzedzenia” napisana w latach 40-tych XX w.
Lynn Shepherd, Murder at Mansfield Park Alternatywna wersja "Mansfield Park" z bogatą i rozkapryszoną Fanny Price w roli głównej.
Monica Fairview, The Other Mr. Darcy Kontynuacja "Dumy i uprzedzenia" z kuzynem pana Darcy'ego w roli głównej.
Rosie Rushton, "Echa miłości"
Współczesna wersja "Perswazji" w wydaniu młodzieżowym.
Rosie Rushton, The Dashwood Sisters' Secrets of Love
Współczesna, młodzieżowa wersja "Rozważnej i romantycznej".
Alexa Adams, First Impressions Alternatywna wersja "Dumy i uprzedzenia".
Jane Pitkeathley, Cassandra and Jane
Zbeletryzowana historia siostrzanej miłości Cassandry i Jane Austen.
Stephanie Barron, Jane and the Madness of Lord Byron Wariacja na temat życiorysu Jane Austen.
Przyznacie, że uzbierało się całkiem sporo tytułów, a to tylko niewielka część literatury związanej z twórczością Jane. Świadczy to niezbicie o popularności jej książek i ich uniwersalnym przesłaniu, skoro ta "moda" na nie trwa już ponad 200 lat!
Jane Austen jest jedną z moich ulubionych pisarek. Nic więc dziwnego, że zainteresowała mnie informacja podana dzisiaj przez agencje światowe. Podczas aukcji w londyńskim domu aukcyjnym Sotheby's sprzedano manuskrypt niedokończonej powieści Jane Austen pt. "The Watsons" za rekordową kwotę 993 250 £!
Manuskrypt znajdował się do tej pory w rękach prywatnych. Brytyjczykom zależało, aby został on w kraju. Dlatego też osiągnięta na aukcji cena zaskoczyła ekspertów, którzy przewidywali zakup za trzykrotnie niższą kwotę :)
900 000 £ wyłożył Narodowy Fundusz Pamięci i Dziedzictwa, resztę dołożyły towarzystwa przyjaciół bibliotek oraz fundacja opiekująca się dorobkiem Jane Austen.
Zakupiony rękopis liczy 68 stron i stanowi jedną czwartą całej książki. Jest roboczą wersją powieści, zawiera liczne poprawki, skreślenia, notatki i pozwala więc poznać metody pracy pisarki.
Rękopis „The Watsons" zostanie udostępniony publiczności jesienią w Bodleian Library w Oxfordzie.
