sobota, 28 czerwca 2014

2014 – stulecie wybuchu Wielkiej Wojny


Źródło zdjęcia


28 czerwca 1914 r. doszło do zabójstwa arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie, co było bezpośrednim powodem wybuchu Pierwszej Wojny Światowej. W tym roku przypada 100 rocznica tego wydarzenia. Ta wojna nie wywołuje w nas wielkich emocji i wzruszeń, kojarzymy ją raczej jako ostatni akord odzyskiwania niepodległości. Nie mamy świadomości, jak wielu Polaków brało udział w bitwach tej wojny, jak wielu z nich zginęło, jak wiele zniszczeń powstało na polskiej ziemi w wyniku działań wojennych. Wszystkie te wspomnienia giną, gdy tylko się wspomni listopad 1918 roku i powstanie II Rzeczpospolitej.

Tymczasem w krajach Europy Zachodniej pamięć o tej wojnie, o jej okropnościach i krwawych ofiarach nadal trwa. Anglia i Francja uroczyście obchodzą 11 listopada, rocznicę zawarcia traktatu pokojowego z 1918 r. Wspomnienie tej krwawej wojny, która zakończyła okres prosperity i dobrobytu jest ciągle żywe, choć świat się zmienił. 

Nic więc dziwnego, że Wielka Brytania i Francja uroczyście obchodzą 100 rocznicę wybuchu wojny. Na stronie
www.1914.org można znaleźć kalendarz wydarzeń upamiętniających tę rocznicę w Wielkiej Brytanii, a na tej - http://centenaire.org/en - we Francji. Imponującym projektem przybliżającym tematykę wojny współczesnym odbiorcom jest też udostępnienie cyfrowej wersji pamiętników uczestników Pierwszej Wojny Światowej (https://www.gov.uk/government/news/first-world-war-diaries-go-online-to-mark-centenary ). A jest co udostępniać, gdyż the National Archives dysponują ok. 1,5 mln stron wspomnień brytyjskich żołnierzy. Ponadto odnalazłam wiele stron internetowych zajmujących się całościowo upamiętnianiem Wojny i jej uczestników, podaję kilka przykładów poniżej:
 

http://www.worldwar1.nl/1914-1918/

https://livesofthefirstworldwar.org/

http://www.greatwar.co.uk/

http://www.bbc.co.uk/history/0/ww1/


Z polskich akcentów upamiętniających tę okrągłą rocznicę warto zauważyć numer specjalny „Polityki” pt.”Wielka Wojna”. Przejrzałam to wydawnictwo pobieżnie, ale przyznaję, że zawiera wiele ciekawych artykułów i warto się z nim zapoznać. Nie wiem, czy inne magazyny planują wydanie podobnego dodatku tematycznego.


Wielu pisarzy pisało o koszmarze i grozie Wielkiej Wojny, która w rozrachunku historii otrzymała numer jeden, a jej groza wkrótce została przyćmiona przez kolejny kataklizm. Do najsłynniejszych twórców kojarzonych z tą tematyką należy niewątpliwie Erich Maria Remarque, do którego znawców nie należę. W swojej karierze blogowej omówiłam tylko jedną książkę, która dotyczy tej wojny (Susan Hill, „Dziwne spotkanie”). Pamiętam również wzruszający nastrój i poczucie zagrożenia wojennego obecny w książce Lucy Maud Montgomery „Rilla ze Złotego Brzegu” (choć akcja toczy się w Kanadzie). Na tej (
http://www.warpoetry.co.uk/FWW_index.html ) stronie możecie zapoznać się z poezją Wielkiej Wojny.

Warto pamiętać o tej rocznicy. Mimo daniny krwi, jaką złożył kwiat młodzieży europejskiej (choć nie tylko), mimo często bratobójczych walk między Polakami walczącymi w trzech zaborczych armiach ta wojna przyniosła nam coś najpiękniejszego: wyczekaną i wyśnioną niepodległość. 


 

Źródło zdjęcia


 

7 komentarzy:

  1. Chyba dzięki czytaniu Remarqua uświadomiłam sobie, jakim koszmarem była ta pierwsza i miejmy nadzieję przedostatnia ze światowych wojen. Najdobitniej ukazuje to w książce Na zachodzie bez zmian, choć niemal każda jest obrazem życia osób okaleczonych przez wojnę i żyjących w świadomości zbliżania się kolejnej. Jednak najbardziej przejmującą jego powieścią obok wymienionej jest Iskra życia, w której opisuje życie obozowe z czasów II wojny. Wojenny epizod z naszego punktu widzenia pojawia się u Morcinka w Wyrąbanym chodniku. To pierwsze książki, które przywołuję na pamięć, kiedy myślę o IWŚ. A propos obchodów w Gdańsku w Kościele Św. Jana (to chyba mój ulubiony gdański kościół,ma niesamowity klimat) jutro odbędzie się koncert upamiętniający 100 rocznicę IWŚ (z requiem Mozarta). Może uda mi się wybrać.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Powinnam sięgnąć po Remarque'a, ale muszę mieć odpowiedni nastrój, a ostatnio jakoś nie chcę się zanurzać w wojennych klimatach. Ciekawa jestem czy koncert będzie udany. W Warszawie nie zauważyłam żadnych wydarzeń związanych z rocznicą. Ukazało się jednak parę ciekawie zapowiadających się książek.

      Usuń
    2. Jeśli byś chciała spróbować to proponuję zacząć od Łuku Tryumfalnego (nadaje się nawet na wakacyjne czytanie, choć nie jest to rzecz lekka). Nie wiem, czy dostanę bilet na koncert, bo obudziłam się dość późno, właściwie wahałam się trochę i po twoim wpisie zajrzałam do programu imprezy i ten Mozart mnie zachęcił. Spróbuję, może być ciekawie i klimatycznie, bo kościół Św.Jana jest klimatyczny, taki trochę nie do końca odrestaurowany.

      Usuń
    3. Aha i jeszcze jedno- odpisałam ci u siebie - może cię to zainteresuje -widziałam Wyznania patrycjusza i kolejną część w Empiku.

      Usuń
    4. Widziałam to nowe wydanie "Wyznań patrycjusza" na Targach Książki w maju, ale cena nieco zaporowa. :) Myślę, że w lipcu przeczytam Twoją "pożyczkę" i wtedy będę wiedziała, czy chcę mieć tę książkę na półce. :)

      Usuń
  2. To była straszna wojna.Pierwsza wojna przy użyciu już nowoczesnych technik zabijania i gazu.
    Trudno sobie wyobrazić okopy a w nich żołnierzy czekających na śmierć. Bohater Clavela w "Owocach zimy", który żyje jednak gdzieś obok teatru II wojny światowej i nie ma świadomości jej potworności wspomina tę, w której brał udział jako koszmar. I taka ona była, koszmarna.
    Faktycznie II przysłoniła tę pierwszą, która była jak totalne trzęsienie Europy przynoszące śmierć i zniszczenia.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pierwsza wojna była katastrofą dla wydawałoby się bezpiecznego i wygodnego świata. U nas akurat było nieco inaczej, ale walka w szeregach wrogich armii była czymś strasznym. Dziękuję za kolejny ciekawy tytuł. Pamiętam Twoją recenzję i już wtedy ta książka mnie zainteresowała.

      Usuń

Ze względu na nasilony ostatnio napływ spamu, możliwość komentowania przez użytkowników anonimowych została zablokowana.
Niestety, nie zawsze jestem w stanie od razu odpowiedzieć na komentarz. Dziękuję za wyrozumiałość i komentowanie. :)

Autorzy

Agopsowicz Monika Albaret Celeste Albom Mitch Alvtegen Karin Austen Jane Babina Natalka Bachmann Ingeborg Baranowska Małgorzata Becerra Angela Beekman Aimee Bek Aleksander Bellow Saul Bennett Alan Bobkowski Andrzej Bogucka Maria Bonda Katarzyna Brabant Hyacinthe Braine John Brodski Josif Calvino Italo Castagno Dario Cegielski Tadeusz Cejrowski Wojciech Cherezińska Elżbieta Cleeves Ann Courtemanche Gil Crummey Michael Cusk Rachel Czapska Maria Czarnyszewicz Florian Dallas Sandra de Blasi Marlena Didion Joan Dmochowska Emma Doctorow E.L. Domańska-Kubiak Irena Dostojewska Anna Drinkwater Carol Drucka Nadzieja Druckerman Pamela Dunlop Fuchsia Edwardson Ake Evans Richard Fadiman Anne Faulkner William Fiedler Arkady Fletcher Susan Fogelström Per Anders Fønhus Mikkjel Fowler Karen Joy Franzen Jonathan Frayn Michael Fryczkowska Anna Gaskell Elizabeth Gilmour David Giordano Paolo Goetel Ferdynand Goethe Johann Wolfgang Gołowkina Irina Grabowska-Grzyb Ałbena Grabski Maciej Green Penelope Grimes Martha Grimwood Ken Gunnarsson Gunnar Gustafsson Lars Gutowska-Adamczyk Małgorzata Guzowska Marta Hagen Wiktor Hamsun Knut Hejke Krzysztof Herbert Zbigniew Hill Susan Hoffmanowa Klementyna Holt Anne Hovsgaard Jens Hulova Petra Ishiguro Kazuo Iwaszkiewicz Jarosław Iwaszkiewiczowa Anna Jaffrey Madhur Jakowienko Mira Jamski Piotr Jaruzelska Monika Jastrzębska Magdalena Jersild Per Christian Jörgensdotter Anna Jurgała-Jureczka Joanna Kaczyńska Marta Kallentoft Mons Kanger Thomas Kanowicz Grigorij Karon Jan Karpiński Wojciech Kaschnitz Marie Luise Kolbuszewski Jacek Komuda Jacek Kościński Piotr Kowecka Elżbieta Kraszewski Józef Ignacy Kroh Antoni Kruusval Catarina Krzysztoń Jerzy Kuncewiczowa Maria Kutyłowska Helena Lackberg Camilla Lanckorońska Karolina Lander Leena Larsson Asa Lehtonen Joel Lupton Rosamund Lurie Alison Ładyński Antonin Łopieńska Barbara Łozińska Maja Łoziński Mikołaj Mackiewicz Józef Magris Claudio Malczewski Rafał Maloney Alison Małecki Jan Manguel Alberto Mankell Henning Mann Wojciech Mansfield Katherine Marai Sandor Marias Javier Marinina Aleksandra Marklund Liza Marquez Gabriel Masłoń Krzysztof Mazzucco Melania Meder Basia Meller Marcin Meredith George Michniewicz Tomasz Miłoszewski Zygmunt Mitchell David Mizielińscy Mjaset Christer Mrożek Sławomir Mukka Timo Murakami Haruki Musierowicz Małgorzata Musso Guillaume Muszyńska-Hoffmannowa Hanna Nair Preethi Nesbø Jo Nicieja Stanisław Nothomb Amelie Nowakowski Marek Nowik Mirosław Obertyńska Beata Oksanen Sofi Ossendowski Antoni Ferdynand Paukszta Eugeniusz Pawełczyńska Anna Pezzelli Peter Pilch Krzysztof Platerowa Katarzyna Plebanek Grażyna Płatowa Wiktoria Proust Marcel Pruszkowska Maria Pruszyńska Anna Quinn Spencer Rabska Zuzanna Rankin Ian Rejmer Małgorzata Reszka Paweł Rutkowski Krzysztof Rylski Eustachy Sadler Michael Safak Elif Schirmer Marcin Seghers Jan Sobański Antoni Staalesen Gunnar Stanowski Krzysztor Stasiuk Andrzej Stec Ewa Stenka Danuta Stockett Kathryn Stulgińska Zofia Susso Eva Sypuła-Gliwa Joanna Szabo Magda Szarota Piotr Szczygieł Mariusz Szejnert Małgorzata Szumska Małgorzata Terzani Tiziano Theorin Johan Thompson Ruth Todd Jackie Tomkowski Jan Tristante Jeronimo Tullet Herve Velthuijs Max Venclova Tomas Venezia Mariolina Vesaas Tarjei Wachowicz-Makowska Jolanta Waltari Mika Wałkuski Marek Wańkowicz Melchior Warmbrunn Erika Wassmo Herbjørg Wasylewski Stanisław White Patrick Wiechert Ernst Wieslander Jujja Włodek Ludwika Zevin Gabrielle Zyskowska-Ignaciak Katarzyna
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...