sobota, 22 grudnia 2012

Beata Obertyńska, Grudzień


Beata Obertyńska (1898-1980), polska poetka i pisarka
Źródło zdjęcia


Grudzień
 
Pierwszy śnieg, który jednak zaraz prawie taje,
i torba pachnąca świętym Mikołajem.
 
Znowu śnieg i matowy poblask na suficie.
Piec, w którym się pali wieczór i o świcie...
 
Do szyb przymarzły płasko zimy sen liściaty,
niebieska pustka ulic, mroźny wiatr, roraty,
 
organista z opłatkiem, snop w kącie, a potem
kolędy wonne mirrą, żywicą i złotem;
 
rojem wąskich płomyków drzewko się dojarza...
Sylwester... i ostatnia kartka kalendarza...
 
 
ze zbioru pezji "Pszczoły w słoneczniku" (1927)


Beata Obertyńska urodziła się na Storożce koło Skolego 18 lipca 1898, zmarła 21 maja 1980 roku w Londynie. Córka poetki młodopolskiej Maryli z Młodnickich Wolskiej i przemysłowca Wacława Wolskiego w młodości związana była ze środowiskiem artystycznym Medyki Pawlikowskich. Debiutowała w 1924 roku w "Słowie Polskim". Po studiach w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej występowała na scenach lwowskich. Aresztowana przez NKWD w lipcu 1940 r. więziona była we Lwowie, w Kijowie, Odessie, Charkowie, Starobielsku, a następnie zesłana do łagru Loch-Workuta. Po amnestii pracowała w kołchozie pod Bucharą. W 1942 r. została uwolniona  w wyniku układu Sikorski - Majski i opuściła ZSRR. Przydzielona do Pomocniczej Służby Kobiet wraz z Armią Polską przemierzyła Iran, Palestynę, Egipt i Włochy. W czasie urlopu z wojska w Johanesburgu powstał pamiętnik "W domu niewoli" opublikowany w Rzymie (1946) pod pseudonimem Marta Rudzka.  
 
Po wojnie Beata Obertyńska osiedliła się w Londynie. Związana była głównie z Katolickim Ośrodkiem Wydawniczym "Veritas". Publikowała w "Dzienniku Polskim" i "Dzienniku Żołnierza", "Ochotniczce", "Orle Białym", "Polsce Walczącej", "Przeglądzie Polskim" "Wiadomościach", "Życiu". Otrzymała wiele nagród literackich, m. in. Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, Fundacji z Brzezia Lanckorońskich oraz Fundacji imienia A. Jurzykowskiego. W Polsce ukazało się kilka tomów pism Beaty Obertyńskiej: Wspomnienia (wspólnie z M. Wolską, 1974), Wiersze wybrane (1983), Grudki kadzidła (1986), Skrząca libella (1991), W domu niewoli (1992), Skarb Eulenburga, t. 1-2 (1993), Liryki najpiękniejsze (1999).

4 komentarze:

  1. Tak się cieszę ze wspomnienia tej kobiety! Zasłużyła po stokroć, by pamiętać o niej i współtowarzyszkach sybirackiej niedoli. Wprawdzie wiersz z czasów, gdy jeszcze nie wiedziała o przyszłej tułaczce, ale i poetka niech ma miejsce w naszych sercach. Pięknych Świąt:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Piękny wiersz i bardzo dobrze oddaje atmosferę świąt w starym stylu. Nie znałam go wcześniej, dzięki za udostępnienie.
      O Storożce i całej rodzinie Maryli Wolskiej można poczytać we wspomnieniach Maryli Wolskiej (matki) i Beaty Obertyńskiej (córki), były wydane dawno temu w jednym tomie, chyba właśnie pod tytułem "Wspomnienia".
      Czytałam tę książkę, bo się dowiedziałam wcześniej, że Maryla Wolska miała zdolności paranormalne. Jako dziecko i młoda panienka posługiwała się leszczynową różdżką do wprowadzania się w trans. Widziała wtedy różne obrazy, które potem opisywała w wierszach. Nikt jej tego nie uczył, sama na to wpadła. Najpierw bawiła się pogrzebaczem, a potem różdżką. Dopiero narzeczony zabronił jej tych praktyk.
      To była dość głośna sprawa, pisała o tym m. in. Magdalena Samozwaniec w swoich wspomnieniach.

      Usuń
    2. Książkowcu, od jakiegoś czasu staram się przeczytać "W domu niewoli", ale ceny na allegro są nieco zbyt wysokie. Szczęśliwie odkryłam, że jedna z moich bibliotek posiada tę książkę, więc zapewne w Nowym Roku uda mi się ją przeczytać.
      Ten wiersz rzeczywiście pochodzi ze szczęśliwszych czasów, ale w wypożyczonym przeze mnie tomiku (nawiasem mówiąc został on wydany w 1983 r. w Polsce) są też wiersze bardzo przejmujące, dotyczące okresu uwięzienia i zesłania. Zapewne kilka z nich przypomnę na blogu.

      Usuń
    3. Alicjo, nie znałam tych "Wspomnień", a zapowiada się ciekawie. Zresztą to była ciekawa rodzina, z wielkimi tradycjami kulturalnymi. Odnalazłam tę książkę przed chwilą na jednej z licytacji na allegro, może dopisze mi szczęście ;)
      A wiersz o grudniu ujął mnie swoją prostotą i bezpretensjonalnością :)

      Usuń

Ze względu na nasilony ostatnio napływ spamu, możliwość komentowania przez użytkowników anonimowych została zablokowana.
Niestety, nie zawsze jestem w stanie od razu odpowiedzieć na komentarz. Dziękuję za wyrozumiałość i komentowanie. :)

Autorzy

Agopsowicz Monika Albaret Celeste Albom Mitch Alvtegen Karin Austen Jane Babina Natalka Bachmann Ingeborg Baranowska Małgorzata Becerra Angela Beekman Aimee Bek Aleksander Bellow Saul Bennett Alan Bobkowski Andrzej Bogucka Maria Bonda Katarzyna Brabant Hyacinthe Braine John Brodski Josif Calvino Italo Castagno Dario Cegielski Tadeusz Cejrowski Wojciech Cherezińska Elżbieta Cleeves Ann Courtemanche Gil Crummey Michael Cusk Rachel Czapska Maria Czarnyszewicz Florian Dallas Sandra de Blasi Marlena Didion Joan Dmochowska Emma Doctorow E.L. Domańska-Kubiak Irena Dostojewska Anna Drinkwater Carol Druckerman Pamela Dunlop Fuchsia Edwardson Ake Evans Richard Fadiman Anne Faulkner William Fiedler Arkady Fletcher Susan Fogelström Per Anders Fønhus Mikkjel Fowler Karen Joy Franzen Jonathan Frayn Michael Fryczkowska Anna Gaskell Elizabeth Gilmour David Giordano Paolo Goetel Ferdynand Goethe Johann Wolfgang Gołowkina Irina Grabowska-Grzyb Ałbena Grabski Maciej Green Penelope Grimes Martha Grimwood Ken Gunnarsson Gunnar Gustafsson Lars Gutowska-Adamczyk Małgorzata Guzowska Marta Hagen Wiktor Hamsun Knut Hejke Krzysztof Herbert Zbigniew Hill Susan Hoffmanowa Klementyna Holt Anne Hovsgaard Jens Hulova Petra Ishiguro Kazuo Iwaszkiewicz Jarosław Iwaszkiewiczowa Anna Jaffrey Madhur Jakowienko Mira Jamski Piotr Jaruzelska Monika Jastrzębska Magdalena Jersild Per Christian Jörgensdotter Anna Jurgała-Jureczka Joanna Kaczyńska Marta Kallentoft Mons Kanger Thomas Kanowicz Grigorij Karon Jan Karpiński Wojciech Kaschnitz Marie Luise Kolbuszewski Jacek Komuda Jacek Kościński Piotr Kowecka Elżbieta Kraszewski Józef Ignacy Kroh Antoni Kruusval Catarina Krzysztoń Jerzy Kuncewiczowa Maria Kutyłowska Helena Lackberg Camilla Lanckorońska Karolina Lander Leena Larsson Asa Lehtonen Joel Lupton Rosamund Lurie Alison Ładyński Antonin Łopieńska Barbara Łozińska Maja Łoziński Mikołaj Mackiewicz Józef Magris Claudio Malczewski Rafał Maloney Alison Małecki Jan Manguel Alberto Mankell Henning Mann Wojciech Mansfield Katherine Marai Sandor Marias Javier Marinina Aleksandra Marklund Liza Marquez Gabriel Masłoń Krzysztof Mazzucco Melania Meder Basia Meller Marcin Meredith George Michniewicz Tomasz Miłoszewski Zygmunt Mitchell David Mizielińscy Mjaset Christer Mrożek Sławomir Mukka Timo Murakami Haruki Musierowicz Małgorzata Musso Guillaume Muszyńska-Hoffmannowa Hanna Nair Preethi Nesbø Jo Nicieja Stanisław Nothomb Amelie Nowakowski Marek Nowik Mirosław Obertyńska Beata Oksanen Sofi Ossendowski Antoni Ferdynand Paukszta Eugeniusz Pawełczyńska Anna Pezzelli Peter Pilch Krzysztof Platerowa Katarzyna Plebanek Grażyna Płatowa Wiktoria Proust Marcel Pruszkowska Maria Pruszyńska Anna Quinn Spencer Rabska Zuzanna Rankin Ian Rejmer Małgorzata Reszka Paweł Rutkowski Krzysztof Rylski Eustachy Sadler Michael Safak Elif Schirmer Marcin Seghers Jan Sobański Antoni Staalesen Gunnar Stanowski Krzysztor Stasiuk Andrzej Stec Ewa Stenka Danuta Stockett Kathryn Stulgińska Zofia Susso Eva Sypuła-Gliwa Joanna Szabo Magda Szarota Piotr Szczygieł Mariusz Szejnert Małgorzata Szumska Małgorzata Terzani Tiziano Theorin Johan Thompson Ruth Todd Jackie Tomkowski Jan Tristante Jeronimo Tullet Herve Velthuijs Max Venclova Tomas Venezia Mariolina Vesaas Tarjei Wachowicz-Makowska Jolanta Waltari Mika Wałkuski Marek Wańkowicz Melchior Warmbrunn Erika Wassmo Herbjørg Wasylewski Stanisław White Patrick Wiechert Ernst Wieslander Jujja Włodek Ludwika Zevin Gabrielle Zyskowska-Ignaciak Katarzyna
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...